1 กรกฎาคม พ.ศ. 2569

ถูกกวาดต้อน (เล่าขานเรื่องบ้านคำชะอี โดยณรงค์ อุปัญญ์)

ประเทศลาวได้ตกเป็นเมืองขึ้นของสยามในสมัยกรุงธนบุรี พ.ศ. 2369 เจ้าอนุวงษ์เวียงจันทน์เป็นกบฏต่อกรุงเทพ รัชกาลที่ 3 จึงโปรดฯให้กองทัพสยามขึ้นไปปราบได้สำเร็จและได้กวาดต้อนผู้คน รวมทั้งผู้ไทยเมืองต่างๆ เข้ามาอยู่ทางฝั่งขวาของแม่น้ำโขงด้วย ผู้ไทยที่ถูกกวาดต้อนมานี้บางกลุ่มขออาศัยอยู่ใกล้แม่ม้ำโขงเพราะใกล้กับบ้านเก่าเมืองเก่าที่เคยอยู่เดิม เช่น ที่จังหวัดกาฬสินธุ์ จังหวัดสกลนคร จังหวัดนครพนม จังหวัดมุกดาหาร เป็นต้น บางกลุ่มก็ให้ไปอยู่ใกล้ๆ กับกรุงเทพฯ เช่นที่อำเภอบ้านหมี่ จังหวัดลพบุรี ฯลฯ

อ่านต่อ →

1 กรกฎาคม พ.ศ. 2569

บรรพบุรุษเดิม (เล่าขานเรื่องบ้านคำชะอี โดยณรงค์ อุปัญญ์)

ผู้ไทยเราเคยมีประวัติเล่าขานถึงความยิ่งใหญ่ตั้งแต่สมัย "อาณาจักรน่านเจ้า" เรื่อยลงมาถึง "สิบสองเจ้าไทย" หรือ "สิบสองจุไทย" ที่จะกล่าวต่อไปนี้จะกล่าวเฉพาะเกี่ยวกับบรรพบุรุษของผู้ไทยชาวบ้านคำชะอีพอสังเขปเท่านั้น

อ่านต่อ →

1 กรกฎาคม พ.ศ. 2569

เสือใหญ่อาละวาดที่บ้านศรีมงคล

เรื่องเล่าที่ยังอยู่ในความทรงจำของชาวคำชะอีและบ้านศรีมงคล เมื่อประมาณ พ.ศ. 2491 ชาวบ้านศรีมงคลและหมู่บ้านใกล้เคียงต้องเผชิญกับเหตุการณ์ที่สร้างความหวาดหวั่นให้กับผู้คนทั้งพื้นที่ เมื่อมี เสือโคร่งขนาดใหญ่ ออกอาละวาด จับวัว ควาย และสัตว์เลี้ยงของชาวบ้านเป็นอาหาร จนหลายคนไม่กล้าออกจากบ้านหรือเดินทางเข้าป่าไปทำไร่ทำนา

อ่านต่อ →

1 กรกฎาคม พ.ศ. 2569

ประกวดหมู่บ้าน อพป.

หมู่บ้านคำชะอีกับความภาคภูมิใจจากการประกวด "หมู่บ้าน อพป." เมื่อคนทั้งหมู่บ้านร่วมมือกัน ความสำเร็จก็เกิดขึ้นได้ ในช่วงปลายทศวรรษ 2530 บ้านคำชะอีได้สร้างประวัติศาสตร์ครั้งสำคัญ ด้วยการคว้ารางวัลชนะเลิศระดับภาคจากการประกวด "หมู่บ้าน อพป." หรือ หมู่บ้านอาสาพัฒนาและป้องกันตนเอง ซึ่งถือเป็นรางวัลสูงสุดของโครงการในขณะนั้น ความสำเร็จครั้งนี้ไม่ได้เกิดจากบุคคลใดบุคคลหนึ่ง แต่เกิดจากความร่วมมือของชาวบ้านทั้งชุมชน ที่ร่วมแรงร่วมใจกันพัฒนาหมู่บ้านด้วยความเสียสละและความภาคภูมิใจในบ้านเกิด

อ่านต่อ →

1 กรกฎาคม พ.ศ. 2569

สถานีอนามัยตำบลคำชะอี

จากอาคารไม้หลังแรก สู่ศูนย์กลางการดูแลสุขภาพของชุมชน ตลอดระยะเวลากว่าครึ่งศตวรรษที่ผ่านมา สถานีอนามัยตำบลคำชะอี ไม่ได้เป็นเพียงสถานพยาบาลของหมู่บ้านเท่านั้น แต่ยังเป็นศูนย์กลางในการดูแลสุขภาพ ส่งเสริมคุณภาพชีวิต และเป็นส่วนหนึ่งของความทรงจำของชาวบ้านคำชะอีหลายชั่วอายุคน

อ่านต่อ →

1 กรกฎาคม พ.ศ. 2569

วัฒนธรรมการแต่งกายของชาวภูไท

ภูมิปัญญาการทอผ้าและเอกลักษณ์ที่สืบทอดจากบรรพบุรุษ การแต่งกายของชาวภูไทไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของเสื้อผ้าเครื่องนุ่งห่มเท่านั้น แต่ยังสะท้อนถึงภูมิปัญญา วิถีชีวิต ความเชื่อ และอัตลักษณ์ของชนชาติที่สืบทอดกันมายาวนานหลายร้อยปี ในอดีต ชาวภูไทสามารถผลิตเครื่องนุ่งห่มได้ด้วยตนเองแทบทุกขั้นตอน ตั้งแต่การปลูกฝ้าย เลี้ยงไหม ปั่นด้าย ย้อมสี จนถึงการทอผ้าและตัดเย็บเสื้อผ้า จึงนับเป็นภูมิปัญญาที่มีคุณค่าอย่างยิ่ง

อ่านต่อ →

1 กรกฎาคม พ.ศ. 2569

วัฒนธรรมด้านภาษา

ภาษาภูไท...รากเหง้าที่ยังคงมีชีวิต บ้านคำชะอีเป็นชุมชนของชาวภูไทที่ยังคงรักษา "ภาษาภูไท" ไว้ได้อย่างเข้มแข็ง แม้เวลาจะผ่านมาหลายร้อยปี ภาษาภูไทก็ยังคงใช้สื่อสารกันในชีวิตประจำวัน ทั้งในครอบครัว งานบุญ งานประเพณี และการพบปะของผู้คนในชุมชน

อ่านต่อ →

1 กรกฎาคม พ.ศ. 2569

การอพยพของชาวภูไทเข้าสู่ประเทศไทย

ชาวภูไทเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ที่มีประวัติศาสตร์ยาวนาน เดิมอาศัยอยู่ในบริเวณแคว้นสิบสองจุไทย เมืองแถง เมืองวัง เมืองคำอ้อ และเมืองต่าง ๆ ทางฝั่งซ้ายของแม่น้ำโขง ซึ่งปัจจุบันอยู่ในประเทศเวียดนามและสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว การอพยพของชาวภูไทเข้าสู่ประเทศไทยไม่ได้เกิดขึ้นเพียงครั้งเดียว แต่เกิดขึ้นเป็น 3 ระลอกใหญ่ ตามเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ของภูมิภาคลุ่มน้ำโขง ดังนี้

อ่านต่อ →

1 กรกฎาคม พ.ศ. 2569

ความเชื่อ และพิธีกรรม

ชาวผู้ไทบ้านคำชะอีมีวิถีชีวิตที่ผสมผสานระหว่างความศรัทธาในพระพุทธศาสนาและความเชื่อดั้งเดิมที่สืบทอดมาจากบรรพบุรุษ ความเชื่อเหล่านี้มีบทบาทสำคัญในการดำเนินชีวิต การรักษาความสัมพันธ์ของคนในชุมชน และการสร้างขวัญกำลังใจในยามที่ต้องเผชิญกับเหตุการณ์ต่าง ๆ แม้ในปัจจุบันหลายพิธีกรรมจะลดบทบาทลงตามยุคสมัย แต่ยังคงเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่สะท้อนภูมิปัญญาและอัตลักษณ์ของชาวผู้ไทบ้านคำชะอี

อ่านต่อ →